درود بر ایران و ایرانیان آریایی

برافراشته باد درفش سرفراز کاویانی











بیگ بنگ : خوشه های بزرگ ِکیهانی در فضا – زمان وجود دارند که در اطرافشان خمیدگی و آشفتگی ایجاد می شود. آنها لنزهای گرانشی ایجاد می کنند و نور در مسیرشان خم می شود. این یکی از پیش بینی های نظریه ی نسبیت اینشتین است که جرمهای بزرگ کیهانی شوند خمیدگی فضا- زمان می شود.

ستاره شناسان با استفاده از تلسکوپ فضایی هابل یک خوشه بزرگ کیهانی را با دقت بیش از قبل نقشه برداری کردند. این دیده ها که با دوربین میدان باز هابل انجام شد، یک خوشه کیهانی بنام MCS J0416.1-2403 را نشان می دهد، خوشه کهکشانی ای که جرمی معادل ۱۶۰ تریلیون برابر جرم خورشید دارد.
جزئیات جرم در این نقشه، وامدار فرتور ژرف و بی سابقه از داده هایی است که به تازگی توسط دیده های هابل بدست آمده و همچنین وامدار عدسی گرانشی نیرومند(همگرایی گرانشی) است.
اندازه گیری فاصله جرمهای کیهانی بزرگ و دور دست، زیاد سخت نیست. بیشتر برای کاوش درون مایه خوشه های بزرگ کیهانی، ستاره شناسان از شوندهای گرانشی بر روی نور جرمهای دور دست استفاده می کنند. تلسکوپ فضایی هابل یکی از اهداف اصلی این کاوش را از مشاهده شش خوشه کیهانی مختلف از جمله MCS J0416.1-2403 که در فرتور بالا دیده میشود انجام داد.

با وجود توده های بزرگ تاثیر این خوشه های کیهانی به اطرافشان بسیار ناچیز است. در بیشتر موارد آنها عدسی گرانشی کم قدرتی ایجاد می کنند و شوند آن می شوند این اجرام دورتر به نظر برسند.

زمانی که خوشه ها بزرگ و به اندازه کافی فشرده و انبوه باشند، این شوندها چشمگیرتر می شود. فرتورهایی از کهکشان های معمولی دیده شده که مسیر رفت و برگشت نور را به یک حلقه تبدیل می کنند و حتی چندین برابر بخشهای دیگر فرتور به نظر می رسد. این تاثیر نیز به عنوان عدسی قوی شناخته می شود و پدیده ای است که به دور شش خوشه ی مورد بررسی هابل هم دیده شد.

این فرتور ژرف پروانه دیدن جرمهای بسیار کم نور را می دهد تا بتوان کهکشان های زیر تاثیر عدسی گرانشی را بهتر از پیش بصورت دقیق بررسی کرد. می دانیم که تاثیر پدیده عدسی گرانشی در خوشه های کهکشان بیش از چهار برابر گمانه های پیشین هست. با استفاده از دوربین توسعه یافته هابل ستاره شناسان ۵۱ کهکشان جدید را در اطراف این خوشه دیده اند و با این حساب تعداد کهکشان های زیر تاثیر عدسی گرانشی به تعداد ۶۸ عدد رسید، از آنجایی این کهکشان ها چندین برابر دیده می شوند این برابر ۲۰۰ فرتور زیر تاثیر لنز است که در چهارچوب فرتور دیده می شود. این فرتور ژرف به گروهی از دانشمندان اجازه داد تا آشفتگی های ایجاد شده توسط ماده تاریک را در این خوشه های کهکشانی با چنین جرم زیادی بررسی کنند.

عدسی گرانشی یکی از روش های ستاره شناسان برای درک ماده تاریک است که سه چهارم از ماده ی کیهان را در بر گرفته که بطور مستقیم قابل دیدن نیست و هیچ نوری پراکنده نمی کند. این ماده ناشناخته که تنها در گرانش تاثیر می گذارد و بودن آن را باید از تاثیرات گرانشی اش تشخیص داد، از بقیه جرمها بدون اصطکاک عبور کند.


بیش از بیست سال است که دانشمندان می دانند چگونه از کهکشان هایی که تحت تاثیر عدسی گرانشی هستند فرتور برداری کنند. زمان زیادی طول می کشد تا تلسکوپی درست شود و بتواند دیده های ژرف و موثری داشته باشد تا توسط داده های آن مدل های دانشمندان برای نقشه برداری در جزئیات بسیار بی سابقه ای از سامانه ای مانند J0416.1-2403 انجام شود.

دانشمندان در این بررسی ۵۷ کهکشان که بطور روشنی زیر تاثیر عدسی گرانشی بودند را با ماده تاریک مدل سازی کردند، دقت این نقشه دو برابر بهتر از نقشه های پیشین است.

خوشه ی کیهانی J0416.1-2403 در فاصله ۶۵۰ هزار سال نوری از زمین واقع شده و دانشمندان می گویند جرم آن ۱۶۰ تریلیون برابر خورشید است.
این اندازه گیری دقیق تر از همه نقشه هایی است که از خوشه های کهکشانی صورت گرفته شده است. با بررسی دقیق اینکه توده،ستاره شناسان می توانند آشفتگی فضا- زمان را با دقت زیاد تعیین می کنند. با ترکیب داده ها و بن پایه ها می تواند جزئیات پراکنش جرم و سرعت نسبی خوشه های کهکشانی را تعیین کرد و این بررسی ها درک فرگشت خوشه های کهکشانی را فراهم خواهد کرد.






نتایج این تحقیقات در ماهنامه نجوم سلطنتی منتشر شده است.