PDA

توجه ! این یک نسخه آرشیو شده میباشد و در این حالت شما عکسی را مشاهده نمیکنید برای مشاهده کامل متن و عکسها بر روی لینک مقابل کلیک کنید : تجاري سازي سوخت هاي زيستي در آغاز راه



Tomcattter
05-01-2012, 13:56
راهکارهايي براي توليد اتانول از گياهان



ترجمه؛ عبدالله مصطفايي

اتانول يا اساساً بيواتانول از جمله ترکيباتي شناخته مي شود که از پتانسيل بالايي براي جانشيني بنزين مصرفي در سوخت خودروها برخوردار است و کشورهاي مختلف با توجه به ميزان اتانول قابل حصول در کشور خود، برنامه هايي را براي اجراي اين جانشيني در دستور کار دارند. علت اين موضوع نيز افزايش روزافزون قيمت نفت و ترکيبات نفتي است که کشورها را به اين کار مشتاق تر مي سازد. البته در اين باره خبرهاي خوشي در کشورمان به گوش مي رسد. عموماً بيواتانول از مواد قندي، نشاسته يي و سلولزي قابل توليد است و ميزان به کارگيري هر يک از اين مواد به نوعي نشان دهنده پيشرفته بودن کشور در اين زمينه است. مثلاً امريکا با بهره برداري از مواد قندي و نشاسته يي، در مرحله استفاده از مواد سلولزي براي اين هدف قرار دارد. اين در حالي است که کشوري مثل چين با بهره برداري از مواد قندي در حال استفاده از مواد نشاسته يي است. کشور ما نيز در مرحله بهره برداري از مواد قندي است. در آسيا دو کشور چين و هند در مقام هاي اول و دوم توليد اتانول زيستي قرار دارند. وسعت زمين قابل کشت و نيروي کار فراوان از دلايل اصلي اين سياست به شمار مي رفت، ولي با افزايش قيمت نفت، عدم وابستگي به نفت خارج نيز به اين دلايل افزوده مي شود. در اين ميان صرفه اقتصادي از مواردي است که بايد آنها را در ميان ميزان يارانه هاي اختصاص داده شده به سوخت در هر کشور جست. در انتها خاطرنشان مي شود که صنعت بيوانرژي يکي از زمينه هاي جديد کارآفريني بوده و مي تواند تعداد زيادي از جويندگان کار را به خود جذب کرده و به کار مشغول کند مثلاً در سال 2007 حدود 96100 نفر در صنعت بيوانرژي آلمان مشغول به کار بوده و گردش پول اين صنعت بالغ بر 100 ميليارد يورو ذکر شده است.







در سال 2006 کشور چين حدود 145 ميليون تن نفت خام وارد کرده است که اين مقدار تقريباً معادل 44 درصد نفت مصرفي اين کشور بوده است. با توجه به رشد سريع فروش خودرو، آمارها گوياي آن است که 35 درصد از نفت مصرفي در اين کشور صرف سوخت خودروها شده است. آمار ديگر بيانگر رشد سالانه

16-15 درصدي تقاضا براي سوخت در اين کشور است. بر اين اساس براي تامين تقاضاي داخلي اين کشور به سوخت، کنترل وابستگي به منابع خارجي نفت و نيز تلاش براي کنترل قيمت سوخت، چين تلاش هاي وسيعي را در زمينه افزايش توليد اتانول به عنوان سوخت آغاز کرده است.

در اوايل سال 2002 چين شاهد جهشي در زمينه توسعه پالايشگاه هاي اتانول (بر پايه غلات) بود. در آن زمان با افزايش قيمت نفت و نيز افزايش توليد غلات، مسوولان چيني به فکر تشويق توليد اتانول از غلات افتادند تا آن را جانشين نفت سازند. اين در حالي است که در سال 2006 مسوولان در پکن دريافتند توليد اتانول از غلات مي تواند بر منابع غذايي تاثير گذاشته و باعث ايجاد نگراني هايي در زمينه قيمت مواد غذايي شود. بر اساس آمار موجود، چين در سال 2006 حدود 5/3 ميليون تن اتانول توليد کرده است که حدود 3/1 ميليون تن از آن را به مصرف سوخت رسانده است و از اين بابت مقام سوم جهان را در اختيار داشته است.

در چنين شرايطي با انتشار گزارش کميسيون ملي توسعه و اصلاحات (NDRC) و وزارت دارايي چين در 18 دسامبر سال 2006، به شرکت ها در زمينه نحوه توسعه بيشتر واحدهاي توليد اتانول يک مهلت قانوني داده شد، يعني در يک سال و نيم پس از انتشار اين گزارش، دولت چين توسعه اتانول از غلات را تشويق نکرد تا پروژه هاي جديد راه اندازي شوند، ولي پس از آن، دولت توانست منابع تامين غلات را تثبيت کند به نحوي که در حال حاضر ذخيره غلات اين کشور به 250 ميليون تن افزايش يافته و جوابگوي مصرف نيمي از سال اين کشور است.

در حال حاضر در پکن شواهدي از موفقيت برنامه هاي توليد اتانول از غيرغلات به چشم مي رسد و اين نشانگر توسعه روش هاي ديگر خواهد بود. لازم به ذکر نيست با جمعيت زياد اين کشور و کمبود زمين مناسب براي غلات، مي توان از 212 ميليون هکتار زمين هايي که در اين کشور بدون استفاده مانده است، براي کشت گياهان مولد انرژي استفاده کرد. با انتخاب گياهان مناسب امکان توليد سالانه 45 ميليون تن معادل نفت خام از هر 10 ميليون هکتار اين زمين ها وجود خواهد داشت. (علاقه مندان مي توانند به مقاله «روياي اقتصاد اتانولي» در روزنامه اعتماد مورخ

21/2/87 رجوع کنند).

شرکت بزرگ COFCO (شرکت توليد مواد غذايي و بيوانرژي)، شرکت China Grain Oils Joint Stock co و شرکت هاي سينوپک و پتروچاينا در زمره بزرگ ترين شرکت هايي به شمار مي روند که کارخانه هاي توليد سوخت زيستي (غيرغلاتي) را در سراسر چين در اختيار دارند. البته شرکت هاي خصوصي کوچک تر مثل Shandong Jinyimeng Group وجود دارند که توليد اتانول از غيرغلات را توسعه مي دهند. البته پروژه هايي نيز براي توليد انواع ديگر سوخت هاي زيستي از قبيل روغن هاي سرخ کردني دورريز، روغن پالم، گياه جاتروفا و روغن جلا و... نيز در اين کشور وجود دارد. با اين وجود به نظر مي رسد که چين تمرکز شديد خود را روي توليد اتانول از موادي مانند سيب زميني هندي و گياه کاساو يا مانيوک و سيب زميني شيرين معطوف داشته است.

در اوايل سال 2008 شرکت مشاور China International Project Consultancy Corp به سفارش کميسيون ملي توسعه و اصلاحات (NDRC) پنج استان را براي توليد اتانول از موادي به جز غلات مورد ارزيابي قرار داد و مناسب بودن آنها براي راه اندازي چنين پروژه هايي را بررسي کرد. در اين گزارش نتيجه گيري شده است که در استان ها و شهرهاي هوبي، هبي، جيانگ سو، Jiangxi و Chongqing امکان توسعه ظرفيت توليد اتانول بر اساس موادي از قبيل سيب زميني هندي، کاساو و سيب زميني شيرين وجود دارد و اين مواد با سياست دولت در زمينه جايگزيني مواد اوليه غير از غلات با غلات در توليد اتانول همخواني داشته و موجب رقابت در زمينه مواد غذايي نيز نخواهند شد.

با توجه به اين پنج نقطه يي که مورد توجه آن کميسيون ملي بوده اند تا واحدهاي جديد اتانول در آنجا برپا شوند، شرکت مشاور فوق الذکر بيان داشته است که استان هوبي سابقه طولاني در زمينه کاشت سيب زميني شيرين دارد و استان هبي نيز زمين هاي بلااستفاده زيادي دارد که براي کاشت اين مواد خام مناسب است. به همين صورت در استان Jiangxi نيز زمين هاي باير زيادي وجود دارد که مي تواند براي کاشت اين مواد به کار رود. کشاورزان اين استان به کشت سيب زميني شيرين خو گرفته اند و تجربه خوبي نيز در کاشت کاساو دارند. طبق اين گزارش در استان جيانگ سو و شهر Chongqing شرايط خوبي براي توسعه صنعت اتانول با مواد اوليه غيرغلات وجود دارد. البته اين پنج نقطه از قبل نيز تجاري سازي صنعت اتانول از اين مواد را آغاز کرده اند.

اولين پروژه يي که قرار است در اين پنج محل بر اساس اين بررسي راه اندازي شود متعلق به شرکت Petroleum Company Worldاست که هدف آن توليد اتانول در شهر Chongqing با استفاده از سيب زميني شيرين است که ظرفيت آن صدهزار تن اتانول در سال خواهد بود. در تاريخ اول آوريل 2008، سازمان توسعه هنگ کنگ اعلام کرد در نظر دارد 71 درصد از سهام شرکت World Petroleum Company را به ارزش 4/163 ميليون يوان (4/23 ميليون دلار امريکا) خريداري کند. علاوه بر شرکت World Petroleum Company، چهار شرکت ديگر نيز وجود دارند که در حال سرمايه گذاري يا برنامه ريزي براي پروژه هاي اتانول در شهر Chongqing هستند. اين از آن جهت است که اين شهر با توليد 20 ميليون تن، سومين توليدکننده عمده سيب زميني شيرين در چين است. البته در اين شهر دو مرکز عمده تصفيه اتانول با نام هاي Wanzhou و Changshou نيز وجود دارد.

البته اين در حالي است که بايد از بزرگ ترين پروژه اتانول غيرغلات چين به نام Guangxi Beihai نيز درس هايي آموخت. اين پروژه در مرحله اول با سرمايه گذاري 57/1 ميليون يواني (108 ميليون دلاري) سالانه حدود 200 هزار تن سوخت اتانول توليد مي کند. طبق آمار مسوولان استان Guangxi از آغاز آوريل 2008 ، 14 شهر در اين استان فروش اتانول سوختي به خودروها را آغاز کرده اند، ولي 15 روز بعد تحويل اين سوخت به خودروها ممنوع شد (به جز مراکز نظامي و دولتي و بعضي مراکز خاص) و دليل اين موضوع نيز افزايش شديد مواد اوليه براي کارخانه مذکور است که قيمت هاي کنوني را زيان ده کرده است. خوراک کارخانه اتانول فوق، ماده کاساو بوده است. در سال هاي گذشته قيمت هر تن (متريک) از اين ماده حدود 400 يوان بوده است ولي با آغاز به کار اين کارخانه در اوايل سال 2008، قيمت اين ماده به 700-600 يوان در هر تن رسيده است. هر چند استان Guangxi بزرگ ترين توليدکننده اين ماده در چين به شمار مي رود (با توليد

8/7 ميليون تن در سال) ولي اين کارخانه اتانول به تنهايي به حدود 20 درصد از توليد اين ماده در اين استان نياز دارد که اين مقدار بالغ بر 4/1 ميليون تن مي شود (براي توليد هر تن اتانول سوختي حدوداً به 7 تن از اين ماده نياز است). قابل ذکر است در آوريل 2006 که کميسيون NDRC با اين پروژه موافقت کرد، قيمت هر تن از اين ماده حدود 300 يوان بود.

يکي ديگر از اين علائم هشداردهنده آن است که شرکت China Grain Oils Joint Stock co. اتانول را با ظرفيت 300 هزار تن در سال با سرمايه گذاري 3/1 ميليارد يوان راه اندازي کرده است. براي خوراک دهي به يک چنين پروژه يي به سالانه 900 هزار تن سيب زميني شيرين نياز است و اين در حالي است که توليد سيب زميني اين منطقه حدود 2/1 ميليون تن است و اين بدان معني است که اين کارخانه حدود 75 درصد از توليد اين منطقه را مي بلعد. در ادامه مي توان دريافت با توسعه صنعت اتانول بايد توليد موادي از قبيل سيب زميني هندي، کاساو و سيب زميني شيرين افزايش يابد تا بتوان پاسخگوي اين نياز بود. در حال حاضر چين مقادير معتنابهي کاساو را از تايلند وارد مي کند.

نکته مهم ديگر آن است که ارائه دلايل اقتصادي براي توليد اتانول در کشور چين کار مشکلي است، چون دولت پکن اجازه افزايش قيمت سوخت، گاز و برق را تا حد بازارهاي جهاني نمي دهد. قيمت نفت در چين حدود 40 درصد کمتر از قيمت بين المللي آن است. زماني که قيمت نفت در حد 100 دلار در هر بشکه بود، شرکت سينوپک به ازاي هر تن نفت پالايش شده حدود دو هزار يوان (286 دلار) ضرر مي کرد. با توجه به ميزان نفت پالايش شده، شرکت سينوپک در سه ماهه اول 2008 حدود 27 ميليون تن نفت پالايش کرده و بين 18-14 ميليارد يوان متضرر شده است. دولت چين براي شش ماهه اول سال 2008 حدود 6/7 ميليارد يوان يارانه در نظر گرفته است و احتمالاً اين يارانه ها در آينده نيز ادامه خواهد داشت.

البته در چين، در همين موقع يارانه ها براي صنايع توليد اتانول (از غيرغلات) نيز در نظر گرفته شده است. از سال 2002 تاکنون وضعيت بدين گونه بوده است که توليدکنندگان اتانول سوختي از برنامه هاي کاهش يا معافيت مالياتي بهره مند شده اند (جمعاً به ميزان 190 ميليون يوان) و از وزارت دارايي چين نيز حدود دو ميليارد يوان (286 ميليون دلار) دريافت داشته اند تا ضررهاي آنها جبران شود.

در سال 2006 دولت چين به هر تن (متريک) اتانول سوختي 1373 يوان (196 دلار) يارانه مي پرداخت. يکي از دست اندرکاران اين صنعت متذکر شده است؛ «دليل اينکه شرکت هاي موجود در اين صنعت هنوز سود ده هستند، همانا اين يارانه هاي مالي است.»

با چنين پس زمينه هايي مي توان به رشد صنعت اتانول سوختي (از موادي غير از غلات) در چين اميدوار بود. (نهايتاً اينکه اگر سري به مقاله «مزيت هاي اقتصادي توليد سوخت اتانول در خانه» روزنامه اعتماد مورخ 8/5/87 بزنيد، خالي از لطف نخواهد بود.)

www.RenewableEnergyworld.com
روزنامه اعتماد