PDA

توجه ! این یک نسخه آرشیو شده میباشد و در این حالت شما عکسی را مشاهده نمیکنید برای مشاهده کامل متن و عکسها بر روی لینک مقابل کلیک کنید : تاثيرات فيزيكي اوزون



Icielo_1368
20-03-2006, 01:31
تاثيرات فيزيكي اوزون

تأثیرات فیزیکی اوزون بر بدن نسبت به میزان استنشاق متفاوت است و خوشبختانه اثر آن در اغلب مردم بسیار کوتاه مدت است. چنانچه بدن انسان در هوایی که به میزان 0.3 (سه دهم) واحد در میلیون حجم ، اوزون داشته باشد قرار گیرد، به ناراحتیهایی از قبیل سوزش گلو ، چشم و بینی دچار میشود و گاه وضع تنفس را دشوار میسازد. در پروازهای کوتاه مدت به علت گذشتن سریع از مناطق اوزون دار ، این عوارض ناچیز و قابل اغماض است. بنابر تجارب گذشته و آزمایش روی هوای کابین برای هواپیمائی که در سطوحی پایینتر از لایه تروپوپار پرواز میکند مقدار اوزون بسیار ناچیز است و در آن ارتفاعات میتوان با آسودگی با کابین فشرده مسافرت نمود. در ارتفاع تروپوپاز و بالاتر از آن غلظت اوزون در حدود 0.5 واحد در میلیون حجم و گاه بیشتر میشود.

اثر اوزون (O3) بر روی سرنشینان هواپیما اولین بار در پروازهای طولانی هواپیماهای جت قدیمی همچون جت بوئینگ 707 و داگلاس DC - 8 مشاهده شد. این هواپیماها تا ارتفاعاتی بالاتر از 30000 پایی از سطح دریا اوج میگیرند که مقدار این گاز به تدریج افزایش مییابد. به علت تغییرات ناگهانی و غیرعادی جوی در خلال سالهای 77 - 1976 ، تأثیر گاز اوزون بر بدن انسان در پروازهای بلند مدت مورد توجه بیشتر قرار گرفت.

با شروع به کار انواع هواپیماهای جت پهن پیکر دوربرد همچون جت B - 747 که در ارتفاع بالاتری از سایر هواپیماها پرواز میکنند، تأثیر این گاز شدیدتر شده ، دست اندرکاران را به فکر چاره انداخت. به دلیل طولانی بودن پروازهای بینالمللی و امکان قرار گرفتن بدن انسان در معرض اوزون قدمهای موثری برای خنثی نمودن اثرهای آن برداشته شده و تاکنون شیوههای متفاوتی برای کاهش این گاز مورد تحقیق و بررسی قرار گرفته است. مشکلاتی که بر سر راه شیوههای موثر قرار دارد یکی این است که آیا بکار گیری آنها از نظر اقتصادی مقرون به صرفه میباشد یا خیر و دیگر اینکه چه تأثیری میتواند بر بازدهی و کارآیی هواپیما داشته باشد؟

خنثي سازي اوزون

در سال 1977 پس از انجام تحقیقات لازم توسط کمپانی بوئینگ و خطوط هوایی پان آمریکن یک سیستم خنثی سازی اوزون بر روی یکی از هواپیماهای 747 آن شرکت تعبیه شد که به مدت 30 روز بطور آزمایشی در پروازهای طولانی مسیر نیویورک - توکیو کار میکرد. در این سیستم از هوای فشرده و داغ مرحله 15 کمپرسور موتور (آخرین مرحله هوای فشرده) هوای لازم برای تهویه کابین گرفته شده و پس از عبور از دستگاههای تنظیم فشار و دما وارد هواپیما میشد. در این روش طبعا گاز اوزون موجود بوسیله حرارت و فشار زیاد هوا تجزیه و به گاز اکسیژن قابل مصرف تبدیل میشد.

اگرچه این سیستم قادر بود اوزون را به میزان قابل توجهی از بین ببرد لیکن به علت استفاده ممتد از هوای فشرده آخرین مرحله کمپرسور باعث افزایش مصرف سوخت موتورها به میزان 3 درصد میشد و و از طرفی خدمه پروازی هواپیما را وادار به انجام کار بیشتر مینمود و حجم فعالیت آنها را بالا میبرد. یادآوری میشود که در این هواپیماها هوای فشرده لازم برای تهویه و فشار کابین معمولا در طول پرواز از مرحله هشتم کمپرسور با حرارت و فشار کمتر گرفته میشود که بطور خود کار از طریق دریچههای یک طرفه به سیستمهای مربوط انتقال مییابد و هیچگونه کار اضافی را برای کادر پروازی بوجود نمیآورد.

بنا به دلایل گفته شده پس از بررسیهای لازم در این شیوه بکار گیری سیستم ذکر شده چندان مورد توجه و استقبال قرار نگرفت و روشهای دیگری پیشنهاد و دنبال شد. از سوی دیگر در خلال همین بررسیها بود که از طرف سازمان هوانوردی فدرال آمریکا دستورالعملی صادر شد مبنی بر اینکه چنانچه در پرواز علائمی از وجود گاز ازون در هر یک از خدمه پرواز یا سایر سرنشینان مشاهده شود، باید ارتفاع پروازی را تا حدود 4000 پا از آنچه هست کاهش دهند. و در مناطقی که در آن وجود گاز ازون اجتنابناپذیر است خلبانان در پرواز شبانه ملزم به استفاده از ماسک اکسیژن 100% میباشند.

فيلتر كربني

پس از منتفی شدن روش اول ، سازمانهای سازنده با همکاری خطوط هوایی گرداننده هواپیماها روشهای دیگری را پیشنهاد و مورد ارزیابی قرار دادند. از جمله این روشها که در خلال چند ساله اخیر مورد توجه و استفاده قرار گرفت، بکار گیری فیلترهای کربنی مخصوص بود که در مسیر هوای تهویه کابین قرار گرفت. این فیلترها که از چندین شبکه توری محتوی ذرات ذغال تشکیل شده میتوانست تا حد مناسبی مقدار اوزون موجود در هوای ورودی کابین را گرفته و آنرا به اکسیژن قابل تنفس تبدیل کند. بدون اینکه در مصرف سوخت هواپیما یا کار خلبانان تأثیر منفی بگذارد.

در واقع این فیلترها کار کاتالیزورهایی را انجام میدهند که با اتم سوم اوزون ترکیب شده و آنرا به O2 تبدیل میکنند، بدون اینکه خود فیلترها فاسد شوند. تنها عیب فیلترهای فوق این بود که باعث افزایش وزن هواپیما میشدند که آنها به تدریج با تجدید نظرهای لازم در ساختمان آنها کاهش یافت. هر چند این فیلترها راه حل مناسبی در خنثیسازی گاز اوزون در هواپیماهای بزرگ به شمار میرود و امروزه همه از آنها به خوبی استفاده میکنند ولی دست اندرکاران و مسئولان امر همچنان در تلاش از بین بردن یا خنثیسازی کامل این گاز سمی میباشند.

منبع صنايع هوايي

cybersaber
11-04-2006, 11:20
ممنون می شم اگه شماره مجله رو هم بگین

Shobeir
11-04-2006, 17:33
از انجمن اخبار عمومي به انجمن پزشكي هوايي منتقل شد :!: